dinsdag 26 mei 2015

Verpakking om voedsel te bewaren

Bewaardozen

De trend om producten in bulk te kopen en thuis te bewaren in glazen potten liet me stil staan bij de manier waarop wij voedsel bewaren.

Zelf kan ik niet meer zeggen waarom voedsel op een bepaalde manier bewaard moet worden. Aangezien alles in de winkel wordt verkocht vertrouw ik op de producent en de verkoper. Van de meeste zaken weet ik zelf niet hoe ze ruiken of smaken wanneer ze slecht zijn. Het overkomt ons immers zelden dat iets zo lang in de kast, koelkast of diepvries zit.

De evolutie van verpakkingen

In de jaren tachtig was voedselverspilling een veel besproken onderwerp. Wetenschappers ontdekten dat landen die geen aandacht hadden voor hun manier van bewaren duidelijk veel meer voedsel moesten weggooien dan landen die wel aandacht hadden voor het bewaren van voedsel.

Vanuit economisch standpunt was het interessant om deze bewustwording te gebruiken om een nieuwe markt aan te boren. Bewaardozen van tin, aluminium, glas, plastic en andere kunststoffen overspoelden onze markt. Velen onder ons herinneren zich de opkomst van Tupperware in de jaren negentig. Nog steeds brengen heel veel mensen die doosjes naar de Kringloop omdat ze er te veel van hebben aangekocht.

Industrieel bekeken ligt de nadruk op dit ogenblik in het overtuigen van de consument. De verpakkingen blijken hier een enorme rol in te spelen. Heel wat informatie verschijnt op de verpakkingen, sommige verplicht door de overheid, andere vrijwillig door de producent om zich te onderscheiden van andere producten. Sommige dingen zijn in ons voordeel, anderen zijn nutteloos.

Wanneer een fles een extra laagje plastic rond de dop krijgt als verzegeling, dan weten wij als consument dat de fles nog niet geopend is. Wanneer appels per zes verpakt worden dan ontneemt ons dat te vrijheid zelf te kiezen hoeveel appels we willen kopen en bovendien nemen we een hoop afval mee naar huis.

Ondertussen blijkt 50% van ons afval te wijten te zijn aan verpakkingen. We bestempelen onszelf reeds als de plasticgeneratie. De interesse om zonder plastic door het leven te gaan groeit. Het financiële aspect blijkt sterker door te wegen dan onze gezondheid en overlevingskansen. Van het aankopen in bulk tot pogingen om volledige autonoom te leven, 'Zero Waste' is een trend die aan een stevige opmars bezig is.

Waarom zijn glazen potten populair?

Het gebruik van glas om voedsel te bewaren is een van de oudste methodes. Dat gebruik is de afgelopen jaren opnieuw toegenomen, praktisch in iedere winkel kan je 'Mason Jars' of 'Weckflessen' kopen. De voornaamste redenen waarom glas enige tijd minder populair was is het feit dat glazen potten veel wegen, gemakkelijk breken en licht doorlaten. Tot nu toe is het wel de enige bewaarpot waarover niks negatief geschreven wordt in relatie tot onze gezondheid.

Tin hecht zich goed vast aan ijzer en wordt gebruikt als roestwerende laag op ijzer. Het beschermt de inhoud perfect tegen geuren, vocht, lucht en licht. Sommige wetenschappers beweren dat de mens via blikvoeding kleine concentraties tin opneemt in het lichaam. Tot op heden zijn nog geen vaststellingen gedaan van schadelijke gevolgen. Toen tin duur werd en gemengd werd met lood veranderde het verhaal. Tin werd plots enorm gemeden, niemand wou een loodvergiftiging riskeren.

Aluminium is nog steeds vrij populair. Het metaal weegt weinig, is recycleerbaar, breekt niet en beschermt het voedsel tegen lucht, vocht, licht, geuren en micro-organismen. Aluminium is echter duur en aluminiumfolie kan niet gemaakt worden van gerecycleerd aluminium. Hier en daar staan wetenschappers op die beweren dat aluminium kankerverwekkend is. De kans is dus groot dat deze verpakking op lange termijn zal verdwijnen.

Plastic is de kunststof die ons, of op zijn minst de mensen die wensen dat de aarde leefbaar blijft, heel wat kopzorgen bezorgd. Er zijn verschillende soorten kunststof, rubber en cellulose zijn natuurlijke kunststoffen en nylon en pvc zijn bijvoorbeeld kunstmatige kunststoffen. Op dit ogenblik begint bioplastic zijn intrede te doen, plastiek dat gemaakt is van zetmeel. De gft-bak is bijvoorbeeld gemaakt van bio-plastic en bijgevolg volledig biologisch afbreekbaar.

Papier is op zich niet geschikt om voedsel voor lange tijd te bewaren. Besluit je in het warenhuis voedsel verpakt in plastic te ruilen voor voedsel verpakt in papier, dan zal je het thuis op een andere manier moeten bewaren, bijvoorbeeld in glazen potten, al dan niet in een donkere ruimte. Papier gemaakt van bamboe is op dit ogenblik enorm populair omdat bamboe de snelst groeiende plant is waarvan we papier kunnen maken, Meestal wordt papier bewerkt met een extra laag om het voedsel toch langer te kunnen bewaren. Cellofaanpapier is zo'n voorbeeld, het is een dunne laag cellulose die het papier ongevoelig maakt voor vet, bacteriën en vochtbestendig maakt.

Vraag blijft dus, doen we een stap terug door in bulk te gaan aankopen of streven we naar een meer duurzamere en leefbare oplossing voor verpakkingen.

8 opmerkingen:

  1. Of een combinatie van de twee? :-) Ik koop nu al noten in bulk en vind dat eigenlijk heel handig. We moeten sowieso af van al die onbenullige plastic verpakkingen!

    BeantwoordenVerwijderen
    Reacties
    1. Zelf loop ik nog met heel wat vragen wat betreft bulk, zeker wat de labels betreft. Maar dat het zonder plastic moet, daar ben ik volledig van overtuigd.

      Verwijderen
  2. Kaas koop ik tegenwoordig op de markt en dan laat ik het verpakken in een door mij meegebrachte beewrap. Dit is een katoenen lap die bewerkt is met bijenwas. Na gebruik kun je hem schoon maken met koud water en is hij geschikt om opnieuw te gebruiken. Je kunt de beewrap ook gebruiken om bv schaaltjes af te dekken in de koelkast.

    BeantwoordenVerwijderen
    Reacties
    1. Die beewrap heb ik in een aantal online shops gezien. Spreekt mij ook wel aan. Hier woont een kaasboer op het einde van de straat, dus ik hoef niet ver te lopen.

      Verwijderen
  3. Van zo'n beewrap heb ik nog nooit gehoord. Lijkt mij wel handig. Soms beleg ik mijn boterham met sla, tomaat, ei, ... en dan vind ik het lekkerder als dit goed samen gepakt zit in folie, anders ligt heel mijn boterham door elkaar (ik ga met de fiets naar 't werk). Misschien mezelf toch maar eens zo'n beewrap aanschaffen, dan hoef ik geen folie meer te gebruiken.

    BeantwoordenVerwijderen
    Reacties
    1. Hey Myriam,

      Ik ben al even op zoek gegaan want hier prikt hij ook in de bil. http://www.comptoirdesobjets.com

      Volgende maand misschien, wie weet.

      Groetjes

      Verwijderen
  4. Ik was me er niet eens van bewust dat er een trend is om producten in 'bulk' te kopen...
    Als consument gaat mijn voorkeur heel sterk uit naar niet-voorverpakte producten. Ik heb er ronduit een hekel aan wanneer een ander voor mij bepaald heeft dat ik bepaalde producten in een bepaalde hoeveelheid moét kopen. Ik winkel daarom heel graag bij de zogenaamde 'etnische kruideniers'. Daar kun je gewoon pakken wat je nodig hebt, dat geldt zelfs voor nootjes, olijfjes en gedroogd fruit.
    Ik consumeer nogal veel honing en die glazen potjes vind ik idd erg handig. Daarin bewaar ik de kruiden, rijst, nootjes, etc. die ik allemaal los koop en in de hoeveelheid naar mijn keuze.

    BeantwoordenVerwijderen
    Reacties
    1. Hey Sunny,

      Ja, als tegenreactie op onze plasticafvalberg komt dit enorm op. Binnenkort opent er een winkel op een half uurtje van mijn deur. Benieuwd om daar heen te gaan. Etnische kruideniers zijn er hier niet.
      Net als jij bepaal ik ook het liefst zelf hoeveel ik meeneem. In de winkel moet ik constant plastic verwijderen omdat ik slechts één en niet tien stuks wil. Vervelend.

      Groetjes

      Verwijderen