zaterdag 5 september 2015

Een dag in een vluchtelingenkamp

Vluchtelingen Brussel

Wat ik afgelopen vrijdag heb ervaren zal ik nooit meer vergeten.

Op tv zag ik dat er heel veel vluchtelingen aan het kamperen zijn op twee minuten wandelen van mijn werk. Het voelt wat raar aan. Wanneer ik naar mijn werk ga merk ik daar niks van. Een blok verder heerst er echter chaos en onzekerheid.

Bij mijn eerste pauze ging ik kijken of wat de media ons toont waarachtig is. Ik wist niet wat ik zag. Het park waar ik op zonnige dagen heen ga om te genieten van de rust is omgetoverd tot een vluchtelingenkamp. Een organisatie was druk bezig met het opzetten van familietenten. De moslimgemeenschap deed zijn best om het uitdelen van voedsel vlot te laten verlopen. Een ganse boel vrijwilligers deed zijn best om orde in de chaos te brengen.

Tijdens mijn middagpauze ging ik terug. Ik luisterde naar wat de vrijwilligers te zeggen hadden. Ze kregen te veel van het verkeerde, te weinig van het noodzakelijke. Er was geen organisatie en iedereen droeg water naar de zee. Kledij moest gesorteerd worden, afval opgeruimd, tenten opgezet, vluchtelingen en vrijwilligers hadden begeleiding nodig en er was nood aan vertalers, veel vertalers.

Een gezin deed hun verhaal aan een moslim die zo lief was alles te vertalen. Ze hadden 20 dagen nodig gehad om door Duitsland te trekken en waren nu net aangekomen in België. Iemand had hen verteld dat ze in het park moesten blijven om de nodige papieren te bekomen zodat ze in België mogen blijven. Hoe hard we ook probeerden hen uit te leggen dat ze 's nachts niet in het park moesten blijven, het lukte niet. De gedachte alleen liet angst in hun ogen verschijnen.

Ik moest iets doen, mijn hart brak en ik kon hier niet zomaar weg stappen zonder iets te doen. Ik keerde terug naar mijn werk en nam de rest van de dag verlof. Ik ging terug naar het kamp en voegde me bij een aantal vrijwilligers. Ik liet weten dat ik wel wou helpen met het sorteren van kledij. Ik weet dat ik sterk ben in sorteren en opruimen, dus waarom niet.

Het eerste wat ik nodig had waren handschoenen om mezelf te beschermen tegen bacteriën. Niemand had nog handschoenen. Iedereen verwees me door naar Samu Social, een Brusselse hulpvereniging voor daklozen. Wil je handschoenen? Wij hebben zelf handschoenen nodig!, zei de medewerker. Waar kan ik die handschoenen dan kopen?, vroeg ik hem. Hij adviseerde me om naar de Carrefour in het station te gaan en dat deed ik dan ook.

Ze hadden 7 dozen en die nam ik allemaal mee. Ik nam er enkele uit voor mezelf en schonk de rest aan de vereniging. Ik ging er vanuit dat er nog vrijwilligers gingen aankloppen en dan konden ze op zijn minst die handschoenen uitdelen. Niks zo frustrerend als willen helpen en niet kunnen omdat je niet de nodige bescherming hebt. Niet alleen de vluchtelingen hadden hulp nodig, ook de vrijwilligers. Er was een enorm gebrek aan praktische spullen zoals handschoenen, draagzakken, dozen, vuilzakken, etiketten, rekken, tafels, enz.

Ik ging in de tent van Artsen zonder Grenzen en zag een berg aan kledij verschijnen, alles op een hoop, alles door elkaar. Mensen stonden buiten te drummen voor kledij. Vanuit de ingang riepen er vrijwilligers: Een grote jas! Een kleine jeans! Schoenen maat 38! Een regenjas,… Het was echter onmogelijk om snel te reageren, alles lag door elkaar. Samen met een meisje van Brussel begon ik te sorteren. Ik snapte niet waarom die tent reeds open ging.

We verzamelden zoveel mogelijk kleding voor mannen en sorteerden ze op het rek per soort en per maat. Er was te weinig tijd om te kijken naar de maten dus ik hield de kleding tegen mijn eigen lichaam, kleiner of groter dan mezelf. Al snel lag het rek vol. Er was gewoon te weinig plaats om de spullen te sorteren. We probeerden alles te sorteren in zakken, maar we hadden niks om op die zakken te kleven om aan te geven dat de zak gesorteerd was. Geen etiketten, geen stiften, geen papier…

Na een half uur hadden we door dat de mannen vooral klein en fijn waren, dus alles groter dan een large mocht in een zak. Dat was echter niet het enige, er was een sterke voorkeur. De meeste mannen waren nog vrij jong, twintiger, dertiger. Er was een voorkeur voor jeans, sportieve T-shirts, warme truien, jassen en ondergoed. Dat laatste mag raar klinken, maar er zijn douches op het park en natuurlijk willen ze na het douchen ook proper ondergoed aantrekken. We konden dus voor een tweede keer gaan sorteren.

Een tweetal uur later waren er heel wat mannen die eveneens kwamen helpen. Dus wij besloten ons toe te leggen op de vrouwenkledij. Soms was het echt om te huilen. Het soort van kledij dat sommige mensen binnenbrengen. Kleding vol gaten en vuil, sexy kleding, mini-rokjes, massa's zomerkledij. Een blik in het park is voldoende om te beseffen dat dit praktisch allemaal moslimvrouwen zijn. Ze gaan echt niet gaan rondlopen in een doorkijkblouse of mini-jurkjes, ondanks hun lange tocht hebben ze nog steeds hun waardigheid.

Ik besloot alle dunne en dikke truien, jeansbroeken en bloesjes uit de massa te sorteren. Twee uur later zat ik nog met mijn handen in de haren. De helft van de kleding was niet draagbaar. Soms voelde het aan alsof alle kledingcontainers van Brussel waren leeg gehaald en binnengebracht. Het was enorm ontmoedigend. Ik had een zak gevuld met wel honderd T-shirts, niet één die ik zelf zou willen dragen. Ik kreeg enorm veel respect voor mensen die deze job dagelijks doen.

Het voelde aan als water naar de zee dragen en tegen 7 uur 's avonds gaf ik op. Ik was doodop en ik zag geen einde komen aan de stroom. Het waren al lang niet meer enkel vluchtelingen. Er leven veel arme mensen in Brussel. Sommige onder hen hebben reeds papieren maar nog geen werk, anderen willen helemaal geen papieren alleen maar geld. Het nieuws had zich blijkbaar verspreid en steeds meer mensen kwamen langs om spullen te vragen.

Vluchtelingen Brussel
Vluchtelingen Brussel

Toen ik tent verliet trokken drie kinderen aan mijn arm. Mevrouw, wij willen schoenen. Ze spraken vloeiend Frans en toen ik naar hun voeten keek zag ik sportschoenen van de betere merken. Welke bevolkingsgroep vraagt zonder schaamte? Wie leert zijn kinderen bedelen?

De zigeuners haal je er zo uit, ze zijn assertief tot op het agressieve toe. Ze kijken je smekend aan en ondertussen hebben ze vast wat je in de handen hebt. Het maakt hen niet uit wat het is, is het niet goed dan smijten ze het wat verder weg. Dat is enorm frustrerend maar op hetzelfde ogenblik besef je dat zij nu eenmaal ook deel uitmaken van een bevolkingsgroep die hulp nodig heeft.

Door de toestroming van mensen die geen vluchteling zijn snap ik nu waarom ze vluchtelingen in gesloten centra plaatsen. Het spookte ook meermaals in mijn hoofd dat je eigenlijk moet weten hoeveel mannen, vrouwen en kinderen er zijn voor je georganiseerd aan het werk kan. Hoe eenvoudig zou het zijn om een pakket op maat te verzamelen wanneer je het geslacht, de leeftijd en de maat kent. Nu was het chaotisch en moesten we al evenveel tijd spenderen aan nutteloze zaken als nuttige zaken.

Het meest indrukwekkende moment van de dag zal nog een tijdje doorheen mijn hoofd spoken. Een vrijwilligster kwam de tent binnengelopen. Handdoeken en kleding voor een boorling! Er is een vrouw aan het bevallen! Alle vrijwilligers in de tent stonden even verstijfd. Alles verloopt goed, er is een dokter!, riep ze ons toe. Een zucht van opluchting bracht iedereen terug in beweging.

Geboren in een vluchtelingenkamp, laten we hopen dat dit kindje een toekomst heeft in België.

18 opmerkingen:

  1. Wow... Je zal zo maar moeten bevallen :s
    Je kan je niet voorstellen hoe het er ginds aan toe moet gaan. Het laat niemand koud, denk ik. En ik hoop dat ze er snel georganiseerd geraken, voor zoverre dat al mogelijk is.
    Super dat je verlof nam om te gaan helpen. Ook al lijkt het water naar de zee dragen. Een kleine druppel. Vele kleine druppels vullen ook een emmer, denk ik dan.

    BeantwoordenVerwijderen
    Reacties
    1. Ik hou me ook vast aan de gedachte dat een druppel het verschil kan maken. Toen een moslimman me bezig zag met het sorteren van de kleding tikte hij op mijn schouder. Hij wees naar me en dan naar boven, hij hield zijn handen samen en zei: "Allah." Het enige dat ik kon zeggen was dat ik hoopte dat hij meekeek. Soms moet je gewoon helpen om elkaar moed te schenken, niet om het eindresultaat te behalen. Sommige van de vrijwilligers zullen volgens mij tegen het einde van de dag zitten huilen.

      Verwijderen
  2. Allemaal mensen. Ach, wat een verslag en wat een dag. Je hebt in ieder geval iets gedaan <3

    BeantwoordenVerwijderen
    Reacties
    1. Iets, maar het voelt lang niet genoeg. Ik baal om het feit dat mijn verlof bijna op is, anders zou ik de ganse week verlof nemen.

      Verwijderen
  3. Ik heb met open mond je verslag gelezen... Ik vind het zo moedig en mooi van jou dat je daadwerkelijk het initiatief nam om te gaan helpen. Er is duidelijk nood aan meer organisatie...
    Ik word op dit moment werkelijk onpasselijk van de haat-berichten die sommige mensen op hun FB plaatsen over de vluchtelingen, alsof die naar hier komen om te profiteren en die vreselijke tocht voor hun plezier maken.

    BeantwoordenVerwijderen
    Reacties
    1. Sommige mensen kunnen er niet mee om. Ik merk het in mijn nabijheid ook. Je boos maken is echter eenvoudiger dan rondlopen met een zwaar geladen geweten. Er zitten ongetwijfeld mensen bij die profiteren, maar het zijn niet de vluchtelingen. In ieder geval, met de toestroom gaan we moeten leren leven. Waar we iets kunnen aan doen is onze manier van mobiliseren. Het kan beter, het kan sneller. Ze moeten papieren krijgen en ze moeten aan het werk. Wij kunnen dat als maatschappij inderdaad niet blijven dragen, maar we kunnen ze wel ruimte geven om mee te dragen.

      Verwijderen
  4. Echt mooi van je.
    Ik kan vrij goed organiseren maar in zo'n grote chaos orde proberen scheppen?
    Ik heb enorm veel bewondering voor mensen die werken bij vreemdelingenzaken en non-profit organisaties: alle dagen alleen maar miserie.
    Ik weet het allemaal niet meer zo goed: waar en hoe eindigt dit alles?

    BeantwoordenVerwijderen
    Reacties
    1. Wanneer ik vandaag op het nieuws zag hoe Duitsland reageert. Een warme welkom van de burgers, direct een zakje met voedsel en vervolgens registreren en naar verdelen over verschillende bussen om de registratie verder af te werken in verschillende streken. Ik kon huilen en juichen op hetzelfde moment. Waarom kan dat niet in België.
      Het is duidelijk, de meerderheid van de Belgen wil helpen, maar niemand wil verspillen. Organisatie en mobilisatie is zo belangrijk in dit verhaal.
      Wat Brussel betreft, op dit ogenblik kan je enkel de vluchtelingen en vrijwilligers moed schenken door een handje te helpen. Er was vrijdag een vrijwilligster die naar de winkel achter een bal ging en vervolgens met een paar mannen begon te voetballen. Na tien minuten waren tientalle mannen en kinderen aan het voetballen en voelde je de spanning breken van verwarring naar lachen en juichen. Ook dat is een steentje bijdrage en vaak nog belangrijker dan geld of kledij.

      Verwijderen
  5. Prachtig ! Denk niet te licht over wat je en men daar doet, de oceaan bestaat uit druppeltjes !

    BeantwoordenVerwijderen
    Reacties
    1. Dat is waar Antoon. Wanneer ik rationeel denk besef ik dat ook, maar mijn hartje vaak zo klein dat ik me zo nutteloos voel. We zagen over zoveel dingen, zijn zo gemakkelijk bang en voelen ons zo snel bedreigt... Maar even in zo'n kamp laat je beseffen wat echt belangrijk is en dan wil je meer kunnen doen.

      Verwijderen
  6. Ik kan me voorstellen dat dit een ongelooflijk indrukwekkende ervaring voor je geweest moet zijn. Enerzijds de gewaarwording zelf van dat vluchtelingenkamp in het park waar je normaal even gaat ontspannen en anderzijds de onmacht van het veel beter willen helpen dan je kunt onder deze omstandigheden.

    Ik ben heel benieuwd of we hier nog meer over te lezen krijgen. (Ik heb het vermoeden dat het met het baby'tje goed gaat komen...)

    BeantwoordenVerwijderen
    Reacties
    1. Ondertussen nu ook geleerd dat het kindje automatisch de Belgische nationaliteit krijgt en de ouders dan een gezinshereniging kunnen aanvragen. Op het moment zelf was het even schrikken, maar nu besef ik dat dit eigenlijk een godsgeschenk is.

      Verwijderen
  7. Da's mooi, dat je meteen de handen uit de mouwen hebt gestoken. Kan me zo voorstellen dat het een complete chaos is, niet alleen voor de vluchtelingen, maar ook voor medewerkers en vrijwilligers. Dat er nu handschoenen zijn is op zich al de moeite, lijkt mij. Dat de baby kleertjes heeft, ook heel belangrijk. Dat onbruikbare vrouwenkleren weggesorteerd zijn. Ik vind niet dat het maar een druppel in de oceaan is. Ik denk dat je véél gedaan hebt. Ook het feit dat je erover bericht hebt en ons doet nadenken. Merci.

    BeantwoordenVerwijderen
    Reacties
    1. Bedankt voor jouw woorden. Ondertussen heb ik mogen ervaren dat kleine zaken ook helpen en dat al die kleine zaken samen reeds voor een gans andere sfeer hebben gezorgd in het kamp. Ik hoop dat de steun blijft komen tot die mensen allemaal in een centra zitten of met wat meer geluk misschien ergens in een dorp in een sociale woning.

      Verwijderen
  8. Jeetje wat een verhaal. Maar wat prachtig dat je vrij nam van je werk en ging helpen. Je hebt echt wat gedaan! Ook al voelde het overweldigend.

    Huisvlijt

    BeantwoordenVerwijderen
    Reacties
    1. Het is inderdaad een ervaring die ik nog lang zal meedragen. We kunnen slechts hopen dat het ons nooit zal overkomen. Solidariteit is zo belangrijk in deze wereld.

      Verwijderen
  9. Amai, wat een verhaal. Ik vind het geweldig van je dat je jouw steentje bent gaan bijdragen. Voor mij is het een beetje een ver-van-mijn-bed-show. Ik kan er mij moeilijk iets van voorstellen en dacht dat de organisatie er veel soepeler verliep. Zo te lezen ben je een grote hulp geweest!

    BeantwoordenVerwijderen
    Reacties
    1. Ondertussen wel Myriam, maar die eerste dagen waren echt een ramp. Het waren dan ook allemaal vrijwilligers zoals jij en ik. Geen rijke weldoeners, maar mensen die zelf net toekomen en enkel een paar handen aan te bieden hebben. Het is ondertussen een paar dagen geleden en ik ben eerlijk gezegd benieuwd hoe het daar nu is.

      Verwijderen