Zero Waste, minimalisme voor gevorderden

Fruit - Upgrade

Heb je het gevoel dat ‘groen leven’ betekent dat je terug moet leven zoals in de periode voor de ‘industriële revolutie’? Dan zal het jou waarschijnlijk verbazen dat de 'Zero Waste' stroming ontstaan is dankzij economisten. Het is een industrieel concept dat er moet voor zorgen dat onze grondstofvoorraden niet worden uitgeput maar oneindig hergebruikt.

Van wieg naar wieg

Op economisch vlak is het gedachtegoed van de ‘Zero Waste’ beweging beter gekend als de ‘Kringloopeconomie’. In essentie betekent het dat we bij het ontwerpen of herontwerpen van eindproducten moeten streven naar zo weinig mogelijk afval dat verbrand of begraven moet worden. Men gaat uit van twee soorten afval, afval dat composteerbaar is en afval dat herbruikbaar is.

Composteerbaar afval spreekt voor zich, het eindproduct kan op het einde van zijn levensloop gebruikt worden als voedsel voor de aarde, planten, dieren en zelfs voor de mens. Herbruikbaar afval is technisch afval, die grondstoffen mogen niet in de natuur terechtkomen en moeten binnen de technische kringloop opnieuw gebruikt worden. Door er voor te zorgen dat eindproducten eenvoudig te demonteren zijn kan men de schaarse  grondstoffen opnieuw hergebruiken voor het ontwikkelen van nieuwe producten. Op die manier gaan er geen grondstoffen verloren en kan men ze oneindig hergebruiken.

Een nieuwe start

Om een nieuw product te ontwerpen is het soms nodig om te beginnen vanaf nul. We zijn zo vastgeroest in oude gewoontes dat we vaak niet eens meer weten waarom we iets doen. Heel wat nieuwe producten zijn een oud product met een nieuw likje verf of een extra smaakje. Er ontstaat dus niks nieuw, alleen maar vernieuwde producten  en bovendien verliezen we heel wat basiskennis.

Hoeveel mensen ken je die zonder twijfel kunnen zeggen waarom de basis van een koekje suiker, boter en meel is? Weet je het zelf nog? Wanneer je vernieuwing wil brengen moet je terug naar de essentie. Je moet weten waarom bepaalde grondstoffen worden gebruikt en bovendien moet je weten of nieuwe, andere grondstoffen misschien een beter resultaat geven.

In het boek ‘Cradle to cradle – Afval = Voedsel’ las ik met veel belangstelling het verhaal van een Europese zeepfabrikant. In 1998 besloten ze een nieuw product op de markt te brengen dat niet alleen voldeed aan de noden van de klanten, maar ook aangepast was aan het water komende uit de Rijn en probleemloos terug kon vloeien naar de Rijn. De douchegel die ze wilden ontwerpen bestond in oorsprong uit 22 chemische stoffen. Een aantal van die stoffen waren toegevoegd om de bijwerkingen van andere stoffen tegen te gaan. Na onderzoek kwamen ze tot een douchegel die slechts 9 grondstoffen bevatte.

Doe het zelf (DIY)

Ondanks dat het vijf na twaalf is, zal het nog enige tijd duren vooraleer wereldwijd alle bedrijven deel uitmaken van een kringloopeconomie. Het besef dat de grondstoffen van onze aarde niet oneindig aanwezig zijn groeit met de minuut, maar de drempel om te investeren in een nieuwe manier van produceren blijkt nog heel hoog te zijn.

Mensen die niet willen wachten op bedrijven en nu reeds afvalvrij willen leven zoeken zelf naar manieren om hun ecologische voetafdruk te verkleinen. De meeste eindproducten die we nu kunnen aankopen in de winkel zijn niet geschikt om te recycleren omdat ze vol zitten met giftige stoffen. Worden ze toch gerecycleerd dan komen er tijdens de verwerking alsnog heel wat giftige stoffen vrij. Omdat recycleren de ecologische voetafdruk niet verkleind gaat men over tot minimaliseren. Door zelf producten te maken kun je voorkomen dat die giftige stoffen aanwezig zijn en bovendien kun je door de recepten eenvoudig te houden besparen op het aantal grondstoffen die verbruikt worden.

Bronnen

Geen opmerkingen:

Een reactie plaatsen